Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady tworzenia i funkcjonowania spółdzielni jest ustawa z 16.9.1982 r. - Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.). Stosownie jednak do art. 2 PrSpółdz - w myśl którego spółdzielnia prowadzi działalność nie tylko na podstawie prawa spółdzielczego i statutu, lecz także innych ustaw - do spółdzielni stosuje się przede wszystkim przepisy KC w sprawach nie uregulowanych w prawie spółdzielczym. Spośród innych ustaw, które mają zastosowanie do spółdzielni, wymienić należy KPC, ustawę o księgach wieczystych i hipotece, prawo upadłościowe, prawo układowe, a także Kodeks pracy, którego przepisy stanowią podstawę działania spółdzielni pracy (zob. art. 157, 161 § 1, 165 PrSpółdz).
Poza tym do spółdzielni, które prowadzą szczególnego rodzaju działalność (np. banki, rzemiosło), odnoszą się specjalne przepisy regulujące tę sferę życia gospodarczego (np. do banków spółdzielczych mają zastosowanie przepisy PrBank oraz przepisy ustawy z 24.6.1994 r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i BGŻ, a do spółdzielni rzemieślniczych - przepisy ustawy z 22.3.1989 r. o rzemiośle).
Do spółdzielni stosuje się też przepisy prawa finansowego, a zwłaszcza-podatkowego i o rachunkowości (zob. np. art. 87 - odsyłający do przepisów o rachunkowości oraz art. 88 a § 2 - do przepisów o badaniu sprawozdań finansowych).